بهترین ساز برای یادگیری موسیقی چیست؟ چگونه ساز مناسب خود را انتخاب کنیم؟
تقریباً هر کسی که تصمیم میگیرد موسیقی را آغاز کند، دیر یا زود با این سؤال روبهرو میشود:
«بهترین ساز برای یادگیری موسیقی چیست؟»
بعضیها به دنبال آسانترین ساز هستند . عدهای میخواهند به گونهای انتخاب ساز کنند که زودتر نتیجه بدهد . برخی هم از دوستان ، خانواده یا شبکههای اجتماعی میپرسند که کدام ساز بهتر است.
اما واقعیت این است که سؤال از اساس کمی اشتباه مطرح شده است .
در موسیقی چیزی به نام «بهترین ساز» وجود ندارد.
اگر قرار بود یک ساز از همه بهتر باشد ، امروز همه مردم دنیا همان ساز را مینواختند .
آنچه وجود دارد «مناسبترین ساز برای هر فرد بنا بر سلیقه و ذائقه و سایر شراسط زندگیاش» است .
در طول سالهای آموزش موسیقی بارها دیدهام هنرجویی که با شور و هیجان انتخاب ساز کرده و سراغ آن ساز رفته، ولی بعد از چند ماه آن را کنار گذاشته است . در مقابل ، فرد دیگری با همان ساز سالها ادامه داده و پیشرفت چشمگیری داشته است .
تفاوت معمولاً در استعداد نبوده است .
تفاوت در انتخاب ساز اولیه بوده است .
ساز مناسب، سازی نیست که صرفاً زیبا به نظر برسد یا دیگران آن را توصیه کنند. ساز مناسب، سازی است که بتواند برای سالها بخشی از زندگی شما باقی بماند.
اولین اشتباه: انتخاب ساز با چشم به جای گوش
بیشتر انتخابهای اشتباه از همین نقطه آغاز میشوند.
فردی عاشق ظاهر ویولن میشود. شخصی عاشق صدای کمانچه میشود . دیگری جذب صدای خاص تار میشود . شخص دیگری از دیدن یک نوازنده گیتار روی صحنه هیجانزده میشود. نفر بعدی مجذوب شکوه و ابهت پیانو میشود. شخصی دیگر عاشق حال سه تار است .آن یکی تمبک و دف و سازهای کوبهای را دوست دارد . ممکن است کسی هم دلباختهی صدای آرامش بخش هنگدرام باشد. فردی شیدای صدای محزون نی و شخصی دیگر با صدای سنتور سرمست میشود.
اما چند ماه بعد انگیزه اولیه از بین میرود.
دلیلش ساده است.
شما قرار نیست هر روز به ساز نگاه کنید؛ قرار است هر روز به صدای آن گوش بدهید.
به همین دلیل مهمترین سؤال هنگام انتخاب ساز این نیست که کدام ساز زیباتر است یا کدام ساز محبوبتر است.
سؤال اصلی این است:
اگر قرار باشد پنج سال آینده هر روز صدای یک ساز را بشنوید، دوست دارید صدای کدام ساز باشد؟
جالب است که برخی مراکز آموزشی موسیقی در کشورهای آلمانیزبان نیز هنگام راهنمایی هنرجویان، توجه ویژهای به علاقه فرد نسبت به صدای ساز دارند. برای نمونه، در راهنمای انتخاب ساز منتشرشده توسط
Liechtensteinische Musikschule :
تأکید میشود که هنرجو باید پیش از هر چیز با صدای ساز ارتباط برقرار کند.
تجربه نشان میدهد علاقه واقعی به صدای یک ساز، بسیار ماندگارتر از علاقه به ظاهر آن است.
دنبال آسانترین ساز نباشید
یکی از رایجترین اشتباهات هنرجویان مبتدی، جستجوی عباراتی مانند:
آسانترین ساز برای یادگیری
سریعترین ساز برای یادگیری
بهترین ساز برای مبتدیان
است.
مشکل اینجاست که آسان بودن یک ساز در ماه اول، لزوماً به معنای مناسب بودن آن در سال دوم یا سوم نیست.
فرض کنید فردی عاشق صدای ویولن است اما صرفاً به این دلیل که در اینترنت خوانده گیتار آسانتر است، گیتار را انتخاب میکند.
در چنین شرایطی احتمال زیادی وجود دارد که پس از مدتی انگیزه خود را از دست بدهد.
در مقابل، کسی که واقعاً شیفته صدای ویولن است، معمولاً سختیهای ماههای ابتدایی را راحتتر تحمل میکند.
در عمل، بسیاری از افراد نه به خاطر دشواری ساز، بلکه به خاطر نداشتن علاقه عمیق به آن، موسیقی را کنار میگذارند.
هیچ مقالهای جای تجربه عملی را نمیگیرد
امروزه افراد قبل از خرید یک ساز ممکن است دهها مقاله بخوانند و صدها ویدئو تماشا کنند.
اما هنوز یک نکته مهم باقی میماند:
شما تا زمانی که ساز را در دست نگیرید، چیز زیادی درباره آن نمیدانید.
هیچ ویدئویی نمیتواند احساس نشستن پشت یک پیانو را منتقل کند.
هیچ مقالهای نمیتواند توضیح دهد در دست گرفتن یک فلوت یا ویلنسل چه حسی دارد.
به همین دلیل در برخی شهرهای آلمان برنامههایی با عنوان «Instrumentenkarussell» برگزار میشود که هنرجویان را پیش از انتخاب نهایی با چند ساز مختلف آشنا میکند.
نمونهای از این برنامه را میتوانید در مدرسه موسیقی EgleBach و همچنین Musikschule Mannheim ببینید.
ایده اصلی بسیار ساده است:
ساز را فقط از روی توضیحات انتخاب نکنید؛ آن را تجربه کنید.
اگر امکان حضور در آموزشگاه، نمایشگاه ساز یا جلسه مشاوره را دارید، حتماً از این فرصت استفاده کنید.
بهترین ساز، محبوبترین ساز نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم اگر سازی محبوبتر است، پس انتخاب بهتری هم محسوب میشود.
گیتار، پیانو و ویولن جزو شناختهشدهترین سازهای دنیا هستند.
اما این موضوع به معنای مناسب بودن آنها برای همه افراد نیست.
گاهی یک هنرجو ارتباط بسیار عمیقتری با فلوت، کلارینت، ویلنسل، سهتار، سنتور یا سازهای دیگر برقرار میکند.
موسیقی یک مسیر کاملاً شخصی است.
قرار نیست شما سازی را انتخاب کنید که دیگران دوست دارند.
قرار است سازی را انتخاب کنید که خودتان بتوانید سالها با آن زندگی کنید.
شرایط زندگی شما از آنچه فکر میکنید مهمتر است
بعضی افراد هنگام انتخاب ساز فقط به علاقه فکر میکنند.
اما علاقه تنها بخشی از ماجراست.
سؤالات مهم دیگری هم وجود دارد:
کجا زندگی میکنید؟
چه زمانی میتوانید تمرین کنید؟
چقدر زمان آزاد دارید؟
فضای نگهداری ساز را دارید؟
همسایهها و اعضای خانواده با صدای تمرین مشکلی ندارند؟
جالب است که در برخی راهنماهای آموزشی مورد استفاده خانوادهها در پراگ نیز به موضوع شرایط تمرین و سبک زندگی هنرجو توجه ویژهای میشود.
در عمل، سازی که امکان تمرین منظم آن را ندارید، هرچقدر هم جذاب باشد، به انتخاب موفقی تبدیل نخواهد شد.
گاهی بهترین انتخاب، نه هیجانانگیزترین ساز، بلکه سازی است که بتواند در برنامه روزانه شما جای بگیرد.
شخصیت یادگیری شما چه نقشی در انتخاب ساز دارد؟
همه افراد به یک شکل یاد نمیگیرند.
بعضی افراد عاشق فرآیندهای طولانی و تدریجی هستند.
شماری دیگر نیاز دارند خیلی زود نتیجه تمرین خود را ببینند.
این تفاوت شخصیتی در انتخاب ساز اهمیت زیادی دارد.
در مقابل دستهای از سازها در هفتههای اول بازخورد سریعتری به هنرجو میدهند.
گروهی دیگر هم صبر بیشتری میطلبند اما در بلندمدت امکانات گستردهتری در اختیار نوازنده قرار میدهند .
به همین دلیل انتخاب ساز فقط انتخاب یک صدا نیست.
انتخاب یک مسیر یادگیری است.
هرچه شناخت شما از روحیات و شیوه یادگیری خودتان بیشتر باشد، انتخاب دقیقتری خواهید داشت.
آیا برای شروع موسیقی دیر شده است؟
یکی از باورهای اشتباه و رایج این است که موسیقی فقط برای کودکان مناسب است.
در حالی که تجربه آموزش موسیقی در سراسر جهان چیز دیگری را نشان میدهد.
امروزه در بسیاری از شهرهای مهم موسیقی اروپا مانند وین، برلین و مونیخ، کلاسهای ویژه هنرجویان بزرگسال برگزار میشود.
برای نمونه، بسیاری از آموزشگاههای مستقل موسیقی در آلمان از جمله musikatelier :
برنامههایی برای هنرجویان بزرگسال در نظر گرفتهاند.
واقعیت این است که بزرگسالان اگرچه ممکن است در بعضی مهارتهای حرکتی کندتر از کودکان باشند، اما معمولاً مزیتهای مهمی مانند انگیزه مشخص، نظم بیشتر و هدف روشنتر دارند.
بنابراین اگر سالهاست به یادگیری موسیقی فکر میکنید، احتمالاً مهمترین مانع شما سن نیست؛ تصمیم نگرفتن است.
نقش معلم از خود ساز کمتر نیست
بسیاری از هنرجویان هفتهها درباره انتخاب ساز تحقیق میکنند اما برای انتخاب مدرس موسیقی فقط چند دقیقه وقت میگذارند.
در حالی که کیفیت آموزش تأثیر مستقیمی بر ماندگاری هنرجو در مسیر موسیقی دارد.
یک مدرس موسیقی خوب میتواند :
مسیر یادگیری را سادهتر کند .
از شکلگیری عادتهای اشتباه جلوگیری کند .
انگیزه هنرجو را حفظ کند .
پیشرفت واقعی را قابل مشاهده کند .
- آنچه را از آیندهی موسیقایی خود نمیبینید را ببیند و گویی چراغ راه شما باشد.
در بسیاری از موارد، هنرجویان موسیقی را رها نمیکنند ؛ آنها روش آموزش نامناسب را رها میکنند.
جمعبندی؛ بهترین ساز برای یادگیری موسیقی کدام است؟
اگر بخواهیم همه این مقاله را در یک جمله خلاصه کنیم، پاسخ این است:
بهترین ساز، سازی نیست که آسانتر باشد، ارزانتر باشد یا پر طرفدارتر و معروفتر باشد .
در واقع باید گفت مناسبترین ساز ، سازی است که صدایش شما را جذب کند، با شرایط زندگی شما هماهنگ باشد و آنقدر به آن علاقه داشته باشید که چند سال بعد هم مشتاق برداشتن و نواختنش باشید.
به جای اینکه از خود بپرسید:
«بهترین ساز چیست؟»
از خودتان بپرسید:
«با کدام ساز میتوانم سالها زندگی کنم؟»
معمولاً پاسخ واقعی از همین سؤال به دست میآید.
اگر هنوز بین چند ساز مختلف مردد هستید، میتوانید با راهنمایی کارشناسان زبده آموزش موسیقی در آموزشگاه موسیقی سرودمهر در نزدیکی میدان انقلاب ، ویژگیهای هر ساز را بررسی کرده و متناسب با علاقه، شرایط و اهداف خود، بهترین انتخاب ممکن را برای آغاز مسیر موسیقی داشته باشید.